آش قلمکار یکی از غنیترین، پرمحتواترین و باشکوهترین آشهای سنتی ایران است که با ترکیب متنوعی از حبوبات، گوشت، سبزیجات و ادویهها تهیه میشود. این آش، برخلاف بسیاری از آشهای سبکتر، یک وعده کامل غذایی محسوب میشود و در گذشتههای نهچندان دور، در مراسمهای بزرگ، نذریها و جشنهای ملی پخته میشده است. نام “قلمکار” شاید در نگاه اول عجیب به نظر برسد، اما ریشه در فرهنگ و تاریخ ایران دارد.
آش قلمکار یکی از غنیترین، پرمحتواترین و باشکوهترین آشهای سنتی ایران است که با ترکیب متنوعی از حبوبات، گوشت، سبزیجات و ادویهها تهیه میشود. این آش، برخلاف بسیاری از آشهای سبکتر، یک وعده کامل غذایی محسوب میشود و در گذشتههای نهچندان دور، در مراسمهای بزرگ، نذریها و جشنهای ملی پخته میشده است. نام “قلمکار” شاید در نگاه اول عجیب به نظر برسد، اما ریشه در فرهنگ و تاریخ ایران دارد.
نام “آش قلمکار” از پارچههای قلمکار ایرانی الهام گرفته شده است؛ پارچههایی که با نقشهای متنوع و رنگارنگ تزئین میشدند. همانطور که آن پارچهها از طرحهای مختلف تشکیل میشدند، این آش نیز از مواد متنوع و رنگارنگی تهیه میشود که در کنار هم، ترکیبی باشکوه و خوشطعم را شکل میدهند.
در دوره قاجار، آش قلمکار یکی از غذاهای محبوب در دربار و مراسمهای عمومی بود. در جشنهای نوروز، اعیاد مذهبی و حتی در مراسمهای عزاداری، دیگهای بزرگ آش قلمکار در میدانها و مساجد پخته میشد و میان مردم توزیع میگردید. این آش نمادی از بخشش، همدلی و شکوه ایرانی بوده است.
آش قلمکار از نظر ترکیب مواد، یکی از پیچیدهترین آشهای ایرانی است. مواد اصلی آن عبارتاند از:
طرز تهیه آن به این صورت است که ابتدا گوشت را با پیاز و ادویهها میپزند تا کاملاً نرم شود. سپس حبوبات را جداگانه پخته و به گوشت اضافه میکنند. در مرحله بعد، برنج یا بلغور و سبزیها وارد قابلمه میشوند و همه مواد با هم جوشانده میشوند تا به غلظت مطلوب برسند. در پایان، پیازداغ، نعناعداغ و سیرداغ روی آش ریخته میشود که هم عطر بینظیری دارد و هم ظاهر آن را دلپذیرتر میکند.
آش قلمکار یک وعده غذایی کامل است که تمام گروههای غذایی را در خود دارد:
این آش برای تقویت بدن، افزایش انرژی، بهبود عملکرد گوارش و حتی کمک به سیستم ایمنی بسیار مفید است. بهویژه در فصلهای سرد سال، مصرف آن توصیه میشود.
در بسیاری از شهرهای ایران، آش قلمکار به عنوان غذای نذری در ماه رمضان، محرم و صفر پخته میشود. به دلیل قابلیت تهیه در حجم زیاد و ارزش غذایی بالا، این آش برای پذیرایی از جمعهای بزرگ بسیار مناسب است.
در برخی مناطق، رسم است که خانوادهها یا هیئتها دیگهای بزرگ آش قلمکار را در فضای باز میگذارند و مردم با ظرفهای خود برای دریافت آش صف میکشند. این سنت نهتنها جنبه مذهبی دارد، بلکه نمادی از همدلی، بخشش و پیوند اجتماعی است.
با وجود تغییر سبک زندگی و افزایش مصرف غذاهای فوری، آش قلمکار همچنان جایگاه خود را حفظ کرده است. امروزه در بسیاری از رستورانهای سنتی، این آش بهعنوان غذای ویژه سرو میشود. همچنین، برخی برندهای غذایی اقدام به تولید نیمهآماده آن کردهاند که تنها با افزودن آب و گرمکردن قابل مصرف است.
با این حال، طعم واقعی آش قلمکار زمانی حس میشود که با صبر، دقت و عشق در خانه تهیه شود. این غذا نهتنها شکم را سیر میکند، بلکه دل را نیز آرام میسازد.
برای بسیاری از ایرانیان، آش قلمکار یادآور خاطرات کودکی، مراسمهای مذهبی، جشنهای خانوادگی و شبهای سرد زمستانی است. بوی پیازداغ و نعناعداغ، صدای قلقل دیگ، و جمع شدن خانواده دور سفره، همگی بخشی از تجربهای هستند که با آش قلمکار گره خوردهاند
There are no reviews yet.
You must be logged in to post a review.